Loading...

Những Thông Tin Quý Giá Về Đột Quỵ Bạn Nên Biết

Vào 14h30 ngày 31/03/2021 vừa qua, báo suckhoedoisong.vn - CƠ QUAN NGÔN LUẬN CỦA BỘ Y TẾ đã có chương trình giao lưu trực tuyến về bệnh đột quỵ và những cách phòng tránh bệnh đột quỵ đặc biệt vào thời điểm giao mùa.

Khách mời tham gia chương trình là  PGS.TS Tạ Mạnh Cường - Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, BV Bạch Mai.

 

Trong chương trình Quý khán giả đã gửi rất nhiều câu hỏi liên quan đến bệnh đột quỵ, Genki Fami xin phép được tổng hợp lại những câu hỏi của khán giả và câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường - Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, BV. Bạch Mai, trong “post” này để chúng ta có thêm những thông tin bổ ích, để chăm sóc tốt hơn cho sức khỏe của bản thân và gia đình.

1. Câu hỏi từ khán giả Hà Dương ( Lâm Đồng):

Bố em bị đột quỵ, và em nghe nói người trẻ thường chưa có bệnh nền như huyết áp, tim mạch, tiểu đường… Vậy, theo BS những người trẻ nên làm gì để phòng tránh nguy cơ đột quỵ? Và liệu đột quỵ có tính chất gia đình không ạ.

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

PGS.TS Tạ Mạnh Cường - Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, BV. Bạch Mai

Các bạn trẻ nếu không có nguy cơ tim mạch (bệnh lý nền) thì có bị đột quỵ hay không? Cần lưu ý sau: Tiền sử gia đình ( y học chưa chứng minh có tính di truyền) nhưng người ta cho rằng có yếu tố gia đình. Gia đình bạn có người đột quỵ khi trẻ thì chúng ta nên lưu ý, kiểm tra tình trạng mạch máu. Có những triệu chứng thần kinh mà chúng ta không giải thích nổi như: chóng mặt kéo dài, cơn đau đầu, mờ mắt… Tất cả liên quan đến bộ não trong một thời gian dài thì cần khảo sát về não và mạch máu não. Một số bệnh lý mang tính chuyên khoa như: dị dạng động, tĩnh mạch não.

 

2. Câu hỏi từ khán giả nguyenbinh@yahoo.com:

Thưa bác sĩ tôi làm việc rất căng thẳng và hay phải uống bia rượu tiếp khách, huyết áp của tôi bình thường nhưng số cân của tôi hơi thừa thuộc diện béo phì. Vậy tôi xin hỏi bác sĩ tôi phải làm gì để phòng đột quỵ vì nghe nói căng thẳng và bia rượu dễ mắc căn bệnh này?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Cần tự mình điều chỉnh vì nói là do điều kiện phải uống nhiều rượu bia là không phải. Bạn cần liên hệ với chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ ăn đủ năng lượng mà không thừa cân.

 

3. Câu hỏi từ khán giả anhphan82@gmail.com:

Tôi năm nay 40 tuổi, bị bệnh huyết áp và mỡ máu cao. Tôi thường xuyên phải dùng thuốc rất nhiều, tôi nghe nói những bệnh này dễ bị đột quỵ. Vậy xin hỏi tôi phải làm gì để phòng bệnh.

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Bạn có 2 bệnh HA và mỡ máu thì cũng phải dùng nhiều loại thuốc. HA của bạn mà thuộc dạng khó điều chỉnh thì phải dùng 2-3 loại thuốc và mỡ máu cũng vậy. Thật ra  như vậy cũng chưa nhiều nhưng nếu bị đột quỵ thì số thuốc sẽ tăng lên nhiều. Hiện nay cũng có thể coi đó là chưa nhiều mà cần phải kiểm soát huyết áp, mỡ máu (giảm cân đừng để thừa cân).

 

4. Câu hỏi từ khán giả Hảo Nguyễn, Biên Hòa:

Bố tôi bị tai biến mạch máu não và liệt nhẹ nửa bên trái. Bác sĩ chẩn đoán bị nhồi máu não vùng rộng. Hiện bố tôi đã về nhà điều trị và uống thuốc hằng ngày nhưng tay và chân trái vẫn rất yếu và dại. Xin hỏi bác sĩ có cách nào giúp phục hồi nhanh không? Tôi có nên cho ông tập trị liệu hoặc phục hồi chức năng không? Khi nào thì nên tập ạ?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Rất nên cần kết hợp với bác sĩ phục hồi chức năng (thường ngay trong 24h đầu).

 

5. Câu hỏi từ khán giả Lê Bình, Hà Nội:

Bố tôi năm nay 65 tuổi, thời gian gần đây hay có hiện tượng chóng mặt một chút rồi đỡ ngay, đo huyết áp không tăng. Tôi nghe nói ở lứa tuổi này rất dễ bị đột quỵ và tỷ lệ tử vong cao. Rất mong bác sĩ tư vấn thêm cho trường hợp của bố tôi cần phải làm gì?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Chóng mặt, chúng ta hay gọi là hội chứng tiền đình. Còn chóng mặt kéo dài thì cần khảo sát và cần đi khám và chụp phim sọ não. Ngoài ra mạch máu nuôi não cũng cần khảo sát, ngoài ra xem đường máu có cao, huyết áp, lipid máu. Cần kiểm tra huyết áp thường xuyên.

 

6. Câu hỏi từ khán giả Trần Bình, Lạng Sơn:

Bác tôi 60 tuổi bị liệt nửa người sau cơn đột quỵ hồi tháng 3 năm ngoái, sinh hoạt gặp nhiều khó khăn. Tôi nghe nói có những người bị liệt nằm một chỗ nhưng sau đó vẫn hồi phục được nên tôi rất hy vọng. Vậy mong bác sĩ tư vấn giúp.

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Bệnh nhân 60 tuổi bị đột quỵ gần 1 năm thì khả năng phục hồi chúng tôi không dám chắc 100%, phục hồi 1 phần thì có thể còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố (chức năng, vận động, chống tai biến). Hy vọng phục hồi phần nhiều thì rất ít vì đây là di chứng của bệnh nhân đột quỵ. Chúng ta cần không để bệnh nhân đột quỵ lần 2, thứ hai cần tái hoạt động phục hồi cho bệnh nhân. Bệnh nhân cần xác định để không xa rời cuộc sống.

7. Câu hỏi từ MC:

Vậy với một người đã từng bị đột quỵ để tránh tái phát … thì cần có giải pháp hỗ trợ nào để nâng cao sức khỏe, phòng tránh đột quỵ tái phát không thưa bác sĩ?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Mấu chốt điều trị đột quỵ là để tránh đột quỵ tái phát vì thường đột quỵ lần 2 nặng hơn. Đột quỵ thoáng qua nhiều khi chúng ta ngăn ngừa được. Ngoài có một lối sống lành mạnh (vận động, ăn uống, tránh béo phì…), kiểm soát HA, kiểm soát đường huyết, không hút thuốc lá, giao mùa không nên sử dụng rượu bia. Thay đổi thời tiết cần chú ý khi dậy sớm tập thể dục.

 

8. Câu hỏi từ MC:

Cũng có thông tin là lá bạch quả có tác dụng phục hồi hỗ trợ các tổn thương não ở bệnh nhân đột quỵ. Và các chất chống oxy hóa trong chiết xuất lá Ichou còn có tác dụng cải thiện chức năng của não bộ, BS có thể chia sẻ về vấn đề này?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Bạch quả thì các dược chất của nó cũng nằm trong một số thuốc mà các nước châu Âu đã sử dụng như Pháp có viên tanakan, đường siro… Được phối hợp điều trị sau tai biến, sau đột quỵ có thể sử dụng được về lý thuyết có thể tăng cường tuần hoàn não, cung cấp thêm oxy cho tế bào não, có thể sử dụng phối hợp trong quá trình điều trị.

 

9. Câu hỏi từ MC:

Nhiều nhà khoa học có nhận định đưa nattokinase như là 1 trong các giải pháp hỗ trợ ngừa tai biến đột quỵ, bác sĩ đánh giá sao về thành phần này?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Nếu chúng ta có điều kiện sử dụng thì cũng tốt nhưng đây không phải là thuốc chữa bệnh mà kết hợp với thuốc chữa bệnh để tăng hiệu quả. Tăng cường dòng máu làm cho mạch máu đỡ vỡ xưa.

 

10. Câu hỏi từ MC:

Theo tôi được biết, nhiều người mắc đột quỵ và bị tai biến phải điều trị kéo dài cảm thấy chán nản, họ tìm đến các bài thuốc theo mách bảo . Bác sĩ có lời khuyên gì cho người bệnh? Những biến chứng, nguy cơ nào hay gặp phải khi bệnh nhân không tuân thủ điều trị….?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Đột quỵ là hậu quả của nhiều nguyên nhân và những biểu hiện đó là quá trình tiến triển của các bệnh lý rất dài: THA, rối loạn lipid máu, tiểu đường… Nếu bệnh nhân bị huyết khối mà đến trong những giờ đầu và được tái thông, biểu hiện của bệnh nhân tốt thì việc điều trị luôn luôn lâu dài, huyết áp cao thì điều trị huyết áp lâu dài, lipid máu cũng vậy… mục đích để cho lần đột quỵ lần 2 không xảy ra (không tái phát).

 

Bệnh  nhân không may mắn để lại di chứng (mất ngủ, rối loạn nhận thức…) thì ngoài việc phục hồi chức năng, chống THA, tiểu đường… thì cần phục hồi chức năng.

 

Ngoài các bài thuốc do bác sĩ y học cổ truyền phối hợp (châm cứu, phục hồi chức năng) ở các cơ sở y học cổ truyền. Còn các bài thuốc nghe việc mách bảo thì không có chỉ dẫn đối với phương pháp điều trị đó có thể gây nhiều biến chứng khác (nguồn dược liệu không tốt). Kết hợp với YHCT là tốt vì với người đột quỵ có nhiều cái cần phục hồi nhưng cần có cơ sở khoa học chứ không nghe truyền miệng.

 

11. Câu hỏi từ MC:

Hiện nay, y học hiện đại có những phương pháp nào chữa bệnh đột quỵ thưa bác sĩ?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Hiện nay đã có nhiều tiến bộ trong tái thông mạch máu bị tắc nghẽn: thuốc tiêu huyết khối (3,5-4h), thuốc tan cục máu đông, hiện đã được trang bị ở các tuyến cơ sở. Hiện nay đã có tham vấn từ xa để các bác sĩ trao đổi với nhau chứ không nhất thiết phải đưa bệnh nhân chặng đường dài. Chúng ta cần nắm được các nguyên tắc để vận dụng cho người thân.

 

Hiện nay có các phương pháp dùng dụng cụ đưa vào lòng mạch để hút huyết khối. Ưu tiên vẫn sử dụng bằng thuốc.

 

12. Câu hỏi từ MC:

Khi gặp người đột quỵ thì người bên cạnh cần xử lý nhanh như thế nào để giúp được bệnh nhân giữ được mạng sống? Có trường hợp nào do người nhà sơ cứu sai cách dẫn đến nguy hiểm cho bệnh nhân mà bác sĩ nhớ nhất, bác sĩ có thể chia sẻ cho khán giả được biết?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Vì sao nói càng nhanh càng tốt khi xuất hiện các triệu chứng bất thường: méo mặt, nói không tròn tiếng, chân tay yếu, giảm vận động… điều đó đủ để chẩn đoán đột quỵ. Vậy cần nhanh ngay từ ở nhà. Hiện nay chúng ta ít phương tiện, điều kiện để khơi thông lòng mạch. Điều này chỉ thực hiện ở bệnh viện (chụp cắt lớp vi tính) để biết được nhồi máu não hay chảy máu não. Nhồi máu não có thể dùng thuốc tiêu huyết khối (3,5 giờ đầu), cục máu đông có thể tan đi. Nếu giữ bệnh nhân lâu ở nhà thì tái tưới máu càng lâu. Ở nhà nên để bệnh nhân nằm ở tư thế thoải mái, an toàn, tránh gió lùa và nhanh chóng gọi phương tiện vận chuyển cấp cứu đến cơ sở y tế có năng lực chụp cắt lớp sọ não, năng lực sử dụng thuốc tiêu sợi huyết. Tối thiểu từ tuyến huyện trở lên.

 

Không nên cho bệnh nhân dùng thuốc hạ huyết áp  “khẩn cấp” khi thấy huyết áp cao. Hoặc dùng thuốc đông y trong trường hợp đột quỵ do mách bảo. Vì có thể thuốc tốt cho nhồi máu não tốt nhưng xuất huyết áp não lại không tốt. Vậy sau khi thấy dấu hiệu đột quỵ cần để bệnh nhân nằm ở nơi an toàn và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có năng lực càng sớm càng tốt.

 

13. Câu hỏi từ MC:

Bệnh đột quỵ có thể để lại những di chứng gì cho người bệnh thưa bác sĩ?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Khi lòng mạch bị nghẽn lại hoặc do nghẽn mạch hoặc do chảy máu thì tế bào vùng sau của não không có máu để nuôi dưỡng (oxy không tới) các nơ ron thần kinh chi phối hoạt động của cơ thể bị mất chức năng (vùng nói, vùng vận động, vùng nhận thức. Đầu tiên là vận động cơ mặt không kiểm soát (méo miệng, nói khó), chân tay không vận động được nữa – chứng tỏ tế bào thần kinh mất chức năng do thiếu máu cung cấp, oxy cung cấp.

 

Chúng ta cần nhanh chóng giải phóng cục nghẽn để lòng mạch tái tưới máu trở lại thì tiếp tục nuôi dưỡng tế bào thần kinh tổn thương. Nên thời gian càng nhanh càng tốt.

Nattou Ichou - Viên uống ngăn ngừa đột quỵ tai biến từ Nhật Bản

14. Câu hỏi từ MC:

Đột quỵ não do tắc mạch tuy là căn bệnh nguy hiểm. Là một chuyên gia về tim mạch, xin ông cho biết nguyên nhân và cơ chế về căn bệnh này.

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Đột quỵ  là nhồi máu não do xuất hiện cục nghẽn trong mạch não, 20% do vỡ mạch (xuất huyết não). Cục nghẽn có thể hình thành trong lòng mạch, mảng xơ vữa bong ra gây tắc, cục nghẽn hình thành ở tim do các bệnh lý tim mạch gây ra có thể đi lên mạch não .

 

15. Câu hỏi từ MC:

Hiện tỷ lệ người mắc đột quỵ là rất cao. Vậy PGS. TS Cường, cho khán giả của chúng tôi một cái nhìn toàn cảnh về căn bệnh này nói chung và các loại bệnh tim mạch ở Việt Nam hiện nay ra sao?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Về đột quỵ có chiều hướng gia tăng, đột quỵ là biến cố quan trọng của các yếu tố nguy cơ tim mạch gồm có: tuổi, giới, huyết áp, rối loạn lipid máu, tiểu đường, hút thuốc lá. Những nguy cơ tim mạch càng nhiều thì biến cố lớn tim mạch (đột quỵ) nhiều hơn. THA, rối loạn lipid máu gần đây có xu hướng trẻ hóa nên đột quỵ cũng trẻ hóa.

 

16. Câu hỏi từ MC:

Nói đến đột quỵ là thấy sự nguy hiểm và nguy cơ tàn phế cao. Vậy xin PGS.TS Cường có thể chia sẻ cho khán giả được biết rõ hơn về căn bệnh này?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Đột quỵ, trước đây chúng ta gọi là tai biến mạch não. Nay gọi là đột quỵ chỉ tế bào não bị thiếu máu đột ngột, có nhiều nguyên nhân trong đó có 2 nguyên nhân chủ yếu làm tắc nghẽn dòng chảy, làm tế bào não phía xa không có máu để nuôi dưỡng do lòng mạch xuất hiện cục nghẽn, có thể tại mạch máu do mảng xưa vỡ xưa vỡ ra hoặc di chuyển từ tim do bệnh lý tim mạch: suy tim, nhồi máu cơ tim, loạn nhịp tim… di chuyển lòng mạch  rồi không di chuyển được gây tắc nghẽn lòng mạch đó là nguyên nhân đột quỵ và là thể đột quỵ nhồi máu não. Đột quỵ do nhồi máu não chiếm 80%, 20% không phải do nghẽn mạch mà vỡ mạch.  

 

17. Câu hỏi từ MC:

Xin PGS. Cường cho biết "thời gian vàng" trong cấp cứu đột quỵ?

 

Câu trả lời từ PGS.TS Tạ Mạnh Cường:

Thời gian “vàng” đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế là trước 3 giờ vì khi thấy dòng chảy được khơi thông trong 3 giờ đó thì tế bào thần kinh bị tổn thương do thiếu máu trong 3 giờ có thể phục hồi thậm chí phục hồi hoàn toàn. Nếu không thì trước 4,5 giờ cũng có nhiều khả năng phục hồi. Sau đó cũng có trường hợp cá biệt có thể áp dụng lấy huyết khối trong lòng mạch có thể áp dụng ở vị trí tổn thương nhất định trong vòng 24h, tuy nhiên đó là tỉ lệ nhỏ.

 

Hi vọng những thông tin Genki Fami tổng hợp trên đây đã giúp bạn có thêm kiến thức về căn bệnh đột quỵ và biết được những cách phòng chống bệnh đột quỵ hiệu quả, để chăm sóc tốt hơn cho sức khỏe của bản thân và gia đình.

Genki Fami chúc bạn luôn có nhiều Sức Khoẻ, Hạnh Phúc và Bình An!


 

Xem thêm → Nên Ăn Gì Để Ngăn Ngừa Đột Quỵ?

 

Bình luận